زرشک:
گیاه زرشک درختچه ای خاردار به ارتفاع ۱ تا ۵ متر با شاخه هایی شکننده است. چوب این درخت قهو ه ای ، قرمز و یا زردرنگ می باشد. زرشک گونه های مختلف دارد که مهم تر از همه آنها دو نوع است که یکی بنام زرشک بی هسته و دیگری زرشک با هسته میباشد .
آبیاری : زرشک عملاً به آب وهوای کویری و خشک و گرم و پر آفتاب علاقمند است. مهمترین زمان آبیاری بوته های زرشک با بازشدن گلهایش شروع شده و تا هنگام برداشت محصول ادامه دارد. هرگاه در همین فاصله زمانی آب کافی و لازم به ریشه های گیاه نرسد میوه هایش پوک و خشک شده و در نتیجه مقدار محصول پایین می آید.
خاک: زرشک معمولاً خاکهای شنی- رسی را به خاکهای سنگین رسی ترجیح می دهد ولی قادر است حتی در زمینهای سنگلاخی هم زندگی کرده و محصول بدهد. در زمینهای نسبتاً قلیایی هم رشد درختچه و هم محصولش خوب است بهترین PH برایش حدود ۷ تا ۸ است.
مهمترین آفات و بیماریهای زرشک عبارتند از: سن زرشک، شته زرشک، پروانه تخم انگشتری، پروانه برگخوار، کنه قرمز زرشک، زنبور شاخکدار زرشک، قارچ زنگ سیاه گندم و قارچ سفیدک زرشک. کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا است که در این میان استان خراسان جنوبی با در اختیار داشتن نزدیک به ۹۷ درصد از اراضی زیرکشت این محصول، تولید ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد. منطقه خراسان جنوبی آب و هوای نیمه بیابانی دارد، با توجه به شرایط اقلیمی منطقه خراسان جنوبی مانند: کم آبی، کمبود بارندگی و گرما و شوری آب، زرشک به عنوان یک محصول اقتصادی مهم جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است.
مقدار مصرف توصیه شده محصولات شینا در باغات زرشک:
شینا۱ : دو نوبت سر به آب ( شربتی ) در فصل پاییز و بهار، که براساس سن و تاج درخت متغیر می باشد – محلول پاشی در دوره رشد از زمان تشکیل میوه تا پایان فصل برداشت هر ۳۰ روز یک مرتبه ، با دوز ۵ در هزار.
شینا ۲ : جهت جلوگیری از سرمازدگی و بیماری و آفات، یک نوبت شستشو در پاییز با دوز ۱۰ در هزار، ترجیحاً پس از برداشت میوه و هرس ( در صورت آلودگی درختچه به زنگ زرشک، یک مرحله سر به آب ( به روش تشتکی ) در فصل پاییز به مقدار ۳۰۰cc به ازای هر اصله ).
زعفران
زعفران گیاهى علفی، پایا و بدون ساقه است که داراى غدههاى پیاز مانند توپر بهنام ‘بنه’ با قطر ۳ تا ۵ سانتىمتر مىباشد. هربنه ۶ تا ۹ برگ باریک نظیر برگ علفهاى چمنى تولید مىکند و تعداد گلهای هر بنه ۱تا۴ عدد می باشد.
پیاز های این گیاه کروی بوده و با پوسته ای قهوه ای رنگ پوشانده شده است که بعد از هر بار کاشت به مدت ۶ تا ۱۰ سال امکان برداشت محصول را برای کشاورز فراهم می آورد. زعفران گیاهی است نیمه گرمسیری و در نقاطی که دارای زمستانهای ملایم و تابستان گرم و خشک باشد بخوبی می روید. مقاومت زعفران در مقابل سرما زیاد است ولی چون دوران رشد آن همزمان با پائیز و زمستان و اوایل بهار است طبعاً به هوای مناسب و معتدلی نیاز دارد. در دوره خواب یا استراحت گیاه (تابستان) بارندگی یا آبیاری برای آن مضر است بنابراین کشت و کار آن در مناطق گیلان و مازندران و مناطق گرم جنوب کشور معمول نیست. اراضی آفتاب گیر و بدون درخت که ضمناً در معرض بادهای سرد نیز نباشد برای رشد زعفران مناسب است. گرچه بیشترین میزان تولید مربوط به ایران می باشد، اما به دلیل مشکلات مربوط به بسته بندی و بازاریابی جهانی کشورهایی نظیر اسپانیا و حتی امارات متحده عربی با خرید فله ای این محصول، آن را بسته بندی کرده و در بازار جهانی به فروش می رسانند.
روش کاشت زعفران با استفاده از محصولات شینا بر مبنای ۵۰ لیتر در هکتار:
- بنه های زعفران به همراه پوشال ( برخلاف باور سنتی نیازی به جداسازی پوشال نمی باشد ) به مدت ۱۲-۱۰ ساعت در محلول ۵ در هزار شینا۱ نگهداری و سپس اقدام به کاشت می شود . زمین نیاز به هیچ گونه نهاده هایی اعم از شیمیایی و دامی ندارد.
- مزارع زعفران به هنگام اولین آبیاری از محلول شینا۱ بر مبنای ۴۵ لیتر در هکتار در آب آبیاری استفاده می شود . ۵ لیتر باقی مانده، در دو مرحله (بعد از برداشت گل و زمان شروع زرد شدن برگها که مرحله رشد بنه می باشد)، اسپری می گردد.
- چنانچه بنه های زعفران آلودگی به قارچ یا آفت داشته باشند لازم است بر مبنای ۱۰ لیتر در هکتار از محلول شینا۲ در اولین آب آبیاری به همراه شینا۱ تزریق شود .
